Truizmem jest już twierdzenie, że kultura polska, podobnie jak kultury wielu innych narodów europejskich, od samych początków czerpała z przebogatej tradycji grecko-rzymskiej, z której także wyrosła cywilizacja chrześcijańska. Naszą obecność w Europie, nasz związek z Europą w istocie najmocniej potwierdza zakorzenienie kultury polskiej w chrześcijaństwie i w owej tradycji grecko-rzymskiej, która, stanowiła jej fundament i główne źródło. I właśnie tutaj szczególna rolę miała i ma do spełnienia szkoła.

Zapytajmy, jak współczesna polska szkoła wywiązuje się z tego obowiązku? Jak wygląda aktualny stan nauczania języków i kultury antycznej w naszym kraju ? Powiedzmy otwarcie: z przedmiotów, które stanowiły niegdyś podstawę wykształcenia humanistycznego w Polsce, pozostały zaledwie szczątki w postaci prowadzonych w nielicznych liceach kursów języka łacińskiego w humorystycznym wymiarze jednej godziny tygodniowo. W kilka miastach polskich istnieją jeszcze pojedyncze ciągi klas o profilu klasycznym z poszerzoną nauką łaciny i jedną lub dwiema godzinami greki tygodniowo. W rezultacie niecały jeden procent młodzieży licealnej uczy się elementów języka łacińskiego, pozostali uczniowie muszą się zadowolić zupełnie fragmentarycznymi wiadomościami z dziedziny starożytności wyniesionymi z lekcji historii, języka polskiego i nauki o kulturze.

Okazuje się jednak, że naszym władzom oświatowym, a konkretnie Ministerstwu Edukacji Narodowej, ta reductio ad absurdum nauczania języków i kultury antycznej jeszcze nie wystarcza, gdyż zmierza do całkowitej likwidacji ich resztek w liceach. Resort oświaty, odpowiedzialny za zakres i jakość edukacji w naszym kraju, jest głuchy na wszystkie petycje i protesty, udając, że wszystko jest w największym porządku. Minister Edukacji Narodowej Anna Zalewska nie wypowiada się w tej sprawie, jej zastępca udziela odpowiedzi, które niczego nie wyjaśniają ani niczego dobrego nie zapowiadają. Na naszych oczach umiera, a raczej zostaje uśmiercona wielowiekowa tradycja polskiej szkoły i polskiej kultury, którą wciąż jeszcze ośmielamy się z dumą nazywać łacińską, podczas gdy naprawdę zamienia się w barbarzyńską. Gremia naukowe z Polską Akademią Umiejętności i Polskim Towarzystwem Filologicznym na czele, a także wielu wybitnych uczonych z różnych dziedzin i intelektualistów, którzy są świadomi roli kultury antycznej w formacji umysłowej kolejnych pokoleń młodzieży oraz spustoszeń intelektualnych, jakie już spowodowała celowa degradacja tej gałęzi wiedzy w naszym szkolnictwie, wielokrotnie, ale daremnie występowali w obronie łaciny w polskiej szkole.

Już najwyższa pora, aby przywrócić polskiej szkole języki klasyczne, które przez wiele stuleci stanowiły podstawę edukacji humanistycznej w Polsce. Permanentny kryzys nauczania języków i kultury antycznej w szkolnictwie na poziomie średnim fatalnie odbił się na ogólnym poziomie wykształcenia humanistycznego. Socjologowie, historycy kultury, filologowie klasyczni, poloniści od dawna zwracają uwagę władzom oświatowym, że ten opłakany stan wiedzy humanistycznej w kolejnych rocznikach uczniów jest konsekwencją eliminacji powszechnego nauczania języków i kultury antycznej w gimnazjach i liceach ogólnokształcących. Czy i kiedy dotrze to do świadomości funkcjonariuszy i urzędników najwyższego szczebla odpowiedzialnych za naszą oświatę i przyniesie właściwe decyzje dla dobra polskiej kultury humanistycznej ? Czy ci, którzy dzisiaj zarządzają naszym systemem oświatowym, wreszcie zechcą zrozumieć, że w imię fałszywie pojmowanej nowoczesności nie wolno zniszczyć w Polsce wielkiej tradycji klasycznej?